Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 30 czerwca 2026 21:23

Oto najstarsze polskie kolędy. Jedna jest po polsku, a druga po łacinie

Najstarsza polska kolęda „Zdrów bądź, królu anielski” pochodzi z początku XV wieku. Natomiast najstarsza kolęda polskiego autora to „Buccinemus in hac die”.
Oto najstarsze polskie kolędy. Jedna jest po polsku, a druga po łacinie

Autor: Canva

Tekst kolędy jest w języku łacińskim, a jej autorem jest Bartłomieja z Jasła, teologa i filozof, profesora Akademii Krakowskiej. Jej rękopis jest przechowywany w Bibliotece UJ.

Zdrów bądź, królu anielski

„Zdrow bądź, krolu anielski” to – jak podaje Wikipedia – utwór uważany za najstarszą polską kolędę. Pod koniec XIX w. odnalazł ją wybitny polski badacz Aleksander Bruckner w rękopisie Biblioteki Załuskich w Petersburgu, pochodzącym z biblioteki wikariuszy wiślickich. 

Jego tekst – informuje historiaposzukaj.pl – odnajdujemy w kilku źródłach, z których najistotniejsze to pochodzący z 1424 roku zbiór kazań Jana Szczekny, magistra praskiego, późniejszego mnicha cysterskiego i spowiednika królowej Jadwigi, od 1407 profesora teologii na uniwersytecie krakowskim. Tekst oryginalny nie ma zapisu nutowego.

Kolęda polska była prawdopodobnie tłumaczeniem z oryginału czeskiego („Zdráv bud' králi andělský”) lub łacińskiego utworu „Ave rex angelorum”. Głos discantowy tego utworu znajduje się w kancjonale z 1637 Opactwa Sióstr Benedyktynek pw. św. Wojciecha w Staniątkach.

 

Zadmijmy w trąbę w tym dniu

„Buccinemus in hac die”, czyli „Zadmijmy w trąbę w tym dniu”, to najstarsza znana kolęda polskiego autora. Ona również powstała na początku XV wieku. Znajduje się dziś w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

Jak podaje Wikipedia, wśród przechowywanych tam kolęd znajdują się m.in. „Buccinemus in hac die”, z akrostychem „Bartholomeus de Jassel”.

Pierwsze słowa kolejnych zwrotek układają się w zapis „Bartholomeus de Iaslo”. To – wyjaśnia Polsat News – charakterystyczna dla średniowiecza forma podpisu autora

Przez stulecia kolęda pozostawała przede wszystkim przedmiotem badań historyków i muzykologów. W 2017 roku tekst został po raz pierwszy przetłumaczony na język polski przez dr Jacka Partykę. W tym samym roku w Muzeum Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyło się światowe prawykonanie utworu.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Dominika 24.12.2025 23:32
Bardzo dobrze, że dr Partyka podjął się tłumaczenia łacińskiego tekstu. Łacina to fundament naszej kultury, ale polski przekład pozwala tym treściom dotrzeć do każdego.

tradycjonalista 24.12.2025 13:34
Piękne! Zawsze myślałem, że najstarsza jest „Anioł pasterzom mówił”, a tu proszę – niespodzianka z XV wieku. Warto przypominać o takich perłach.

Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: Jarek Treść komentarza: Dokładnie tak. Data dodania komentarza: 9.01.2026, 11:58 Źródło komentarza: Pościg i strzały. Pijany kierowca próbował staranować policjantów Autor komentarza: ej Treść komentarza: Łyżwy zakłądam! Data dodania komentarza: 9.01.2026, 10:59 Źródło komentarza: Strażacy budują lodowiska. Wszystko po to, by odciągnąć dzieci od zamarzniętych jezior Autor komentarza: Ajjo Treść komentarza: Tylko przyklasnąć. Data dodania komentarza: 9.01.2026, 09:56 Źródło komentarza: Strażacy budują lodowiska. Wszystko po to, by odciągnąć dzieci od zamarzniętych jezior Autor komentarza: prima Treść komentarza: No i elegancko, w końcu nie trzeba będzie jechać na drugą stronę miasta na Tor-Tor, żeby pośmigać na łyżwach. Mam nadzieję, że lodowisko będzie na tyle duże, żeby pograć w hokeja. Dzięki! Data dodania komentarza: 8.01.2026, 23:41 Źródło komentarza: Strażacy budują lodowiska. Wszystko po to, by odciągnąć dzieci od zamarzniętych jezior Autor komentarza: Krostek Treść komentarza: Pijany, agresywny i notowany. Typowe combo. Dobrze, że już jest w celi. Data dodania komentarza: 8.01.2026, 23:39 Źródło komentarza: Pościg i strzały. Pijany kierowca próbował staranować policjantów Autor komentarza: Bolesław Treść komentarza: Strzały w Warszewicach... strach pomyśleć, co by było, gdyby ten człowiek wjechał w kogoś przypadkowego na Sikorskiego w Chełmży. Dobrze, że nikomu postronnemu nic się nie stało. Data dodania komentarza: 8.01.2026, 23:37 Źródło komentarza: Pościg i strzały. Pijany kierowca próbował staranować policjantów
NAPISZ DO NAS

Zapraszamy do kontaktu!